Περιγραφή

IMG-fa09a3f7811ae738b0013040a46e401a-V

  Το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ) λειτουργεί από το 1994, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου του Δήμου Καλαμαριάς. Σκοπός του φορέα είναι η συμβολή στη διάσωση, διατήρηση και διάδοση της ιστορίας των προσφύγων και στην ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας του προσφυγικού ελληνισμού στο σύνολό του.
Αντικείμενο ενδιαφέροντος του ΙΑΠΕ είναι κυρίως το μεγάλο προσφυγικό ρεύμα της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922) και της Ανταλλαγής των Πληθυσμών (1923-24) από τον Πόντο, τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη. Οι ερευνητικές προσπάθειες επίσης περιλαμβάνουν τον ελληνισμό της Ανατολικής Ρωμυλίας, καθώς και τον ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης, Ίμβρου και Τενέδου που εξαιρέθηκαν με τη Συνθήκη Ανταλλαγής των Πληθυσμών. Επίσης, περιλαμβάνει τους Ελληνοκύπριους πρόσφυγες μετά την τουρκική εισβολή το 1974 και κατοχή του 37% της Κύπρου, οπότε αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες στην ίδια τους τη χώρα. Ακόμη, τους Έλληνες μετανάστες και ομογενείς στην Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία, καθώς και τους ελληνικής καταγωγής πληθυσμούς από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και της Αλβανίας, που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα τις δεκαετίες 1990 και 2000.
Η τακτική δραστηριότητα του Ιστορικού Αρχείου περιλαμβάνει κυρίως την εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων, τα οποία υλοποιούνται από το ΙΑΠΕ και στοχεύουν στην καταγραφή αφηγήσεων από το σύνολο του προσφυγικού ελληνισμού, καθώς και στη συλλογή αρχειακών τεκμηρίων από ιδιωτικές συλλογές. Το υλικό που συγκεντρώνεται, αφού τεκμηριωθεί από τον δωρητή, ανατυπώνεται, ταξινομείται, αρχειοθετείται και στη συνέχεια θέτεται στη διάθεση του ερευνητικού κοινού και των μελετητών. Επιπρόσθετες δραστηριότητες του ΙΑΠΕ είναι η προβολή του υλικού αυτού η οποία  πετυχαίνεται  μέσω εκδόσεων και εκδηλώσεών του που πραγματεύονται θέματα των Ελλήνων προσφύγων. Παράλληλα, διατηρεί συνεργασία με πανεπιστήμια, φορείς και συλλόγους κοινών ενδιαφερόντων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Περίπου τριακόσιοι ερευνητές, διάφορων εκπαιδευτικών βαθμίδων και επιστημονικών ειδικοτήτων κάνουν κάθε χρόνο χρήση των συλλογών και της βιβλιοθήκης του ΙΑΠΕ.

Το ΙΑΠΕ φιλοξενήθηκε από την ίδρυσή του (1994) μέχρι το 2010 σε δημοτικό κτίριο στην οδό Ερατύρας 35 στον συνοικισμό Βυζαντίου. Από τότε έχει μεταφερθεί σε νεόδμητο δημοτικό χώρο στη σημερινή διεύθυνση (Ανδρέα Παπανδρέου 29Α) στον συνοικισμό Αγίου Ιωάννου. Οι νέες εγκαταστάσεις του περιλαμβάνουν χώρο βιβλιοθήκης που λειτουργεί ως αναγνωστήριο, δύο αρχειοστάσια, γραφεία, χώρο εκδηλώσεων και τέσσερις τουαλέτες σε διαμέρισμα 1ου ορόφου συνολικής επιφάνειας 430 τ.μ. Επίσης, μία ισόγεια αίθουσα 50 τ.μ. που διέθεσε στον Σύλλογο Φίλων του ΙΑΠΕ, καθώς και υπόγειο αποθηκευτικό χώρο 90 τ.μ. στην ίδια διεύθυνση.

Επιπλέον, στο ΙΑΠΕ ανήκει η αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων «Προποντίδα» επιφάνειας 110 τ.μ., στην παραλιακή λεωφόρο (Νικολάου Πλαστήρα 14). Σ’ αυτήν την αίθουσα, στην οποία φιλοξενείται ο προοδευτικός Σύλλογος Αρετσούς-Δέρκων, πραγματοποιούμε ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Τέλος, στο ΙΑΠΕ ανήκει διαμέρισμα 1ου ορόφου επιφάνειας 120 τ.μ. στην οδό Κ. Καραμανλή 42, το οποίο παραχώρησε στο άλλο ΝΠΔΔ του Δήμου, το Μουσείο Φωτογραφίας Χρήστου Καλεμκερή, για τις ανάγκες του.

 

Από την ίδρυση του ΙΑΠΕ (1994) μέχρι σήμερα διετέλεσαν πρόεδροί του οι:

Ιωάννης Ε. Παπατσεχιλίδης

Ιωάννης Ε. Παπατσεχιλίδης

Μαρία Α. Μυρωνίδου

Δημήτριος Λ. Τελλίδης

Αμαλία Ι. Πασαλίδου

Αγγελική Α. Τσαπακίδου

Σωτήρης Λ. Γεωργιάδης

Σωτήρης Λ. Γεωργιάδης

Ανανίας Ε. Τσιραμπίδης

1994-1998

1998-2000

2000-2001

2001-2002

2002-2006

2006-2010

2010-2014

2014-2019

2019- σήμερα

© 2020. All Rights Reserved | Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Κατασκευή | Ιστοσελίδων Θεσσαλονίκη SmartWebDesign